السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
73
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
تقاص صورت مىگيرد و از يكديگر كم مىشود و در فرض وجود اختلاف در ديه و خسارتها ، مقدار اضافه به ورثهء طرف مقابل پرداخت مىگردد . همچنين است اگر برخورد خطاى محض باشد ، مانند جايى كه مسير تاريك باشد و برخورد كنندگان يكديگر را نبينند يا برخورد كنندگان ، كودك يا ديوانه باشند ؛ ليكن ديه بر عهدهء عاقله ( - - ) عاقله ) مىباشد ؛ اما تقاص صورت نمىپذيرد ، مگر آنكه عاقلهء آنان از وارثان باشند . 3 چنانچه برخورد از روى عمد باشد ؛ بدين گونه كه هر دو يا يكى قصد كشتن ديگرى را داشته باشد يا صدمه به گونهاى باشد كه غالباً منجر به قتل مىگردد ، حكم قتل عمد جارى مىشود . 4 صراحت - - ) تصريح صُراخ - - ) فرياد صرافى - - ) صرف ؛ بيع صرد صُرَد : شير گنجشك ؛ وركاك ؛ پرندهاى با سر و منقار بزرگ كه گنجشك و پرندگان كوچك را شكار مىكند . 1 از آن در باب اطعمه و اشربه سخن گفتهاند . خوردن گوشت صرد مكروه است ؛ 2 بلكه به تصريح برخى خوردن آن كراهت شديد دارد ؛ 3 ليكن برخى در كراهت آن اشكال كردهاند . 4 برخى معاصران تنها كشتن آن را مكروه دانستهاند . 5 صرع صَرع : نوعى بيمارى عصبى . صرع در لغت به معناى بر زمين افكندن و در اصطلاح پزشكى نوعى بيمارى عصبى و تناوبى است كه با تشنج ، بروز اشكال در هشيارى ،
--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « صدم » * ( 2 ) . جواهر الكلام 43 / 62 - 63 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 562 * ( 3 ) . جواهر الكلام 43 / 63 - 64 و 110 ؛ تحريرالوسيلة 2 / 563 * ( 4 ) . جواهر الكلام 43 / 65 . ( 1 ) . لغت نامهء دهخدا ؛ جواهر الكلام 36 / 315 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 156 * ( 2 ) . النهاية / 578 ؛ قواعد الاحكام 3 / 327 ؛ جواهر الكلام 36 / 313 - 315 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 346 * ( 3 ) . شرائع الاسلام 4 / 751 * ( 4 ) . مفاتيح الشرائع 2 / 187 * ( 5 ) . منهاج الصالحين ( سيستانى ) 3 / 293 .